Đặc sản Ốc nhồi Gia Viễn – Ninh Bình

0
210

Khoảng chục năm trở lại đây, trong các món ăn được gọi là đặc sản của nhà hàng, khách sạn ở Ninh Bình là món ốc nhồi được chế biến thành nhiều món như ốc luộc, ốc xào, ốc nấu…

Ốc nhồi có ở nhiều nơi, sẵn nhất là ở vùng đồng chiêm trũng thuộc địa phận huyện Gia Viễn (tỉnh Ninh Bình). Ở đây có nhiều đầm ao, sông ngòi, đồng chiêm trũng quanh năm ngập nước, nhiều loại cây cỏ, rong rêu dưới nước là môi trường tốt cho ốc nhồi cư trú, sinh sôi nảy nở. Ốc nhồi ở đây xưa nay so với nơi khác không chỉ nhiều về số lượng mà chất lượng cũng thơm ngon hơn hẳn. Do vậy các khách sạn, nhà hàng thường lên tận nơi mua về làm món đặc sản.

Vì sống ở môi trường nước sạch nên vỏ ốc nhẫn bóng, thân tròn đầy, khi cầm thấy chắc tay, chứng tỏ ốc đang béo, ruột chứa đầy trong vỏ. Kích cỡ ốc nhồi ở đây thường bằng quả trứng gà, trứng vịt. Đây cũng chính là tiêu chuẩn chính để chọn ốc nhồi có chất lượng cao. Xưa kia sẵn ốc người ta đong bán bằng thúng, rổ xề hoặc bán lẻ bằng mớ, bây giờ khan hiếm người ta bán ốc bằng cân hoặc đếm con (trăm, chục…) Người sành ốc nhồi không bao giờ nhầm với ốc bươu vàng (có vỏ vàng, miệng mỏng, loe). Người ta nhìn qua đã biết ốc nhồi của vùng nào, còn sống hay chết, béo hay gầy. Theo kinh nghiệm xem thời tiết của ông cha ta “ốc nổi rìa ao, có mưa rào là tạnh”. Đang mưa thấy ốc nhồi nổi lên quanh bờ ao là sắp hết mưa. Khi ốc nổi, người ta dùng vợt hoặc rổ để xúc lấy. Nếu ốc bò ngầm dưới nước người ta mò bắt bằng tay.

Chọn được ốc nhồi ngon theo tiêu chuẩn rồi nhưng cần phải có kỹ thuật chế biến để hợp khẩu vị. Riêng vùng Gia Viễn (Ninh Bình) vẫn thường dùng các món chính là ốc luộc, ốc xào và ốc nấu. Trước khi đưa vào chế biến thành các món ăn, người ta thường ngâm ốc vào nước gạo một ngày hoặc pha tí ớt, để vài giờ ốc sẽ thải bớt nhớt, cáu bẩn, cặn bã. Sau đó rửa ốc thật sạch, chặt bỏ phần đuôi nhọn đi rồi đem luộc (hoặc hấp).

Món ốc luộc (hấp càng tốt) người ta có thể thêm lá chanh, lá gừng để khử mùi tanh. Ốc luộc kỹ, ăn nóng, thường dùng dĩa hoặc tăm nhọn, cần có bát nước chấm thật dậy mùi có đủ gia vị như: nước mắm, gừng, đường, chanh, ớt, tỏi… Món ốc luộc đem lại cho người ăn cảm giác mới lạ, vừa mát mềm nơi mặt lưỡi, vừa cứng giòn nghe rừn rựt nơi chân răng, vừa chua chua, ngòn ngọt, cay cay râm ran cả vòm miệng.

Món ốc xào: nếu ruột ốc to quá người ta thái nhỏ từng miếng vừa phải, rồi trộn kỹ với các gia vị như riềng, mẻ, mắm tôm,nước mắm, khế, gừng…để khoảng 15-20 phút rồi phi hành mỡ xào ốc, có thể thêm ít rau quả làm phụ gia. Rau muống có vị chát nên ở nông thôn thường xào, nấu với ốc rất dễ ăn.

Món ốc nấu: món này thường có phần phụ gia là rau, củ quả. Thích hợp nhất là ốc nhồi nấu với củ chuối, cây chuối, hoa chuối thái nhỏ thành sợi hoặc nấu với quả chuối xanh thái lát dày. Ôc nấu cũng cần có gia vị gần giống món xào. Nước đổ vừa phải nấu thật nhừ, sao cho bát nấu ốc có cái và nước sánh đặc không đểnh đoảng. Trước khi tắt lửa, bỏ thêm lá lốt, mùi tàu thái nhỏ đảo đều, nồi ốc sẽ dậy mùi hấp dẫn.

Trước đây ốc nhồi là món ăn dân dã thường xuyên vì rẻ tiền, dễ kiếm ở vùng quê nghèo, lam lũ. Vậy nên ở vùng này có thịnh hành câu ca như một lời khuyên hàm chứa nhiều ý vị của những người nông dân giàu kinh nghiệm: “Muốn ăn cua rốc, ốc nhồi, đem con mà gả cho người đồng chiêm”.  Không ngờ việc ‘‘ăn cua rốc, ốc nhồi” không cần phải về với đồng chiêm xa xôi nữa mà ngay giữa chốn thị thành “cua rốc, ốc nhồi” nghiễm nhiên đã lên ngôi “đặc sản”, được nhiều du khách ưa dùng.

Tác giả: Vũ Văn Lâu

Bài viết liên quan

CHƯA CÓ BÌNH LUẬN NÀO

Để lại bình luận