Tìm hiểu rượu Kim Sơn – Ninh Bình

0
168

Vừa mở nút chai ra là ta đã cảm nhận được ngay cái đặc biệt hấp dẫn của hương nếp mới ngọt ngào, lan tỏa khắp phòng. Cánh mũi bỗng như mở rộng, phập phổng để tận hưởng hương thơm nồng nàn, dịu mát và đầy quyến rũ của hương đồng gió nội. Cùng chung vui, ta nâng chén lên, rượi lung linh, trong trẻo kề sát môi mềm, bốn mươi độ mà cứ dịu êm thơm thảo. Cái vị cay cay, tê tê nơi đầu lưỡi rồi râm ran cả vòm miệng làm lan tỏa, thoáng thông cả làn da khiến ta có cảm giác lâng lâng, ngất ngây và bay bổng. Tửu lượng đã khá, tuy say sưa nhưng đầu không bị đau nhức, choáng váng. Chất men thơm cứ quấn quýt, nồng nàn lôi kéo và biết bao khoái cảm. Tất cả những hương vị, những cảm nhận được như vậy đều do nhiều người đã được chiêm nghiệm thưởng thức đã nói rằng chỉ thấy biểu hiện rõ nhất ở rượu Kim Sơn – một huyện miền biển phía đông nam của tỉnh Ninh Bình.

Nhiều người sành rượu còn cho rằng rượu ở đây ngon nổi tiếng chẳng kém gì rượu Làng Vân (Bắc Ninh) và nhiều nơi khác. Rượu Kim Sơn có những sắc thái và hương vị rất riêng của một vùng – nơi đất và nước áp biển bao la nhưng không bị xói lở bào mòn, trái lại ngày đêm luôn luôn được vỗ về, bồi lắng bởi phù sa mỡ màu tươi mát của cửa sông Đáy mát rượi, khiến cây trái xum xuê tươi tốt có kích cỡ lớn hơn, đầy đặn hơn nhiều địa phương khác. Những đồng cói ỏ đây xanh bát ngát đến tận biển trời. Lưa nước là loại cây trồng được hưởng trực tiếp nhất, nhiều nhất cái mỡ màu, tươi mát do thiên nhiên ban tặng. Vậy nên hạt gạo ở đây cứ đầy đặn, óng chuốt, thơm lừng, rất thích hợp với nguồn nước ngầm trong vắt dồi dào, góp phần tạo nên chén rượu, bát cơm thơm ngon đến lạ lùng của đất Kim Sơn.

Rượu Kim Sơn
Rượu Kim Sơn

Nhưng để rượu ngon đặc biệt với hương vị độc đáo không chỉ phụ thuộc điều kiện tự nhiên mà quan trọng hơn cần có những chủ nhân làm ra chính nó. Cũng như cây trái, người Kim Sơn có sức vóc hơn người, có nhiều chàng trai cường tráng, vạm vỡ, ngực nở gồ lên như tảng đá, dám đương đầu với bão tố biển khơi. Những cô gái Phát Diệm (thị trấn Kim Sơn) lại có làn da trắng ngần, mịn màng, đặc biệt đôi mắt huyền hao hao mắt Đức Mẹ, thẳm sâu mơ màng hút hồn viễn khách. Trong số họ có những người đi bán rượu rong khắp nơi. Tiếng mời chào của họ cũng nồng đượm ngọt ngào như rượu, ngân nga như chuông và chẳng hiểu từ bao giờ nơi đây người ta hay đọc lại câu ca thoảng nghe như lời thề thuỷ chung với… rượu.

Còn trời còn nước còn non

Còn cô bán rượu anh còn say sưa!

Vốn chất phác, cần mẫn và khéo tay lại có bề dày kinh nghiệm truyền thống nghề nghiệp, cả vùng Kim Sơn từ xưa đã biết nấu rượu, nuôi lợn để thoát nghèo. Đã có một thời lương thực thiếu thốn, nghề nấu rượu bị cấm đoán, hạn chế để tập trung gạo cho những công việc quan trọng hơn. Khoảng hơn chục năm trở lại đây, nghề nấu rượu, nuôi lợn ở đây được phát triển khá sầm uất bởi nguồn lương thực đã dồi dào. Nhà nước lại có chính sách khuyến khích chuyển dịch cơ cấu kinh tế giữa chăn nuôi, trồng trọt và dịch vụ. Chăn nuôi, nấu rượu xuất ra ngoài huyện ở Kim Sơn trở nên một nghề hấp dẫn thu hút hàng trăm hộ dân, hàng ngàn lao động. Nhìn chung rượu Kim Sơn có giá nhất vùng khoảng 10.000đ/lít. Tiêu biểu nhất, đặc sắc và nổi tiếng nhất vẫn là rượu của Lai Thành – một xã cực nam của huyện Kim Sơn.

Tiếp giáp với dãy núi Điền Hộ (Nga Sơn – Thanh Hoá) ở đây có nhiều gia đình hành nghề nấu rượu liên tục hàng chục năm. Qua năm, sáu thế hệ họ biết rõ và thực hiện rất đúng quy trình, kỹ thuật chưng cất rượu. Họ sành điệu trong công việc chọn lựa sử dụng chất gạo, nguồn nước và loại men với những bí quyết có tính gia truyền, tạo ra được những mẻ rượu có chất lượng cao như ý.

Ngoài ra vật dụng cũng góp phần không nhỏ để chất rượu không bị nhiễm sắt, nhiễm phèn, nhiễm mặn vệ sinh nghiêm ngặt, bảo đảm độ tinh khiết của rượu.

Ở Ninh Bình hầu như xã, phường, thị trấn nào cũng có người nấu rượu làm dịch vụ, nhưng khi có công to việc lớn quan trọng và khách sành điệu thì hầu hết cứ phải kiếm bằng được rượu Kim Sơn chính hãng mới toại nguyện. Có nhiều người mua rượu dự trữ sẵn trong can để đề phòng lúc nhỡ nhàng. Ngay việc ngâm rượu thuốc người ta thường kén rượu Kim Sơn mới yên tâm. Rượu Kim Sơn không chỉ được nhân dân cả tỉnh tín nhiệm mà vị trí của nó còn được khẳng định đối với cả vùng đồng bằng Bắc Bộ và vùng duyên hải. Xưa nay rượu Kim Sơn còn theo người đi khắp đất nước. Từ Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh đến Viêng Chăn, Bắc Kinh, Tô-ki- ô, Mát-xcơ-va, Pa-ri, Oasinh-tơn… đều có mặt rượu Kim Sơn. Nhiều du khách mua về làm quà tặng nhau thứ rượu trắng trong suốt, hơi lắc đã sủi nhiều tăm thường được dân bản địa đựng trong chai nút lá chuối khô – đó là rượu Kim Sơn.

Có thể nói rượu Kim Sơn đã góp phần làm hấp dẫn thêm mảnh đất nổi tiếng là nơi sản sinh ra các món gỏi tôm, gỏi cá nhệch, cua bể luộc, chả rươi, tôm sú… Và đến lượt mình những đặc sản trên lại là người bạn thân cận đồng hành và cùng tôn vinh rượu Kim Sơn.

Tác giả: Vũ Văn Lâu

Bài viết liên quan

CHƯA CÓ BÌNH LUẬN NÀO

Để lại bình luận