Đặc điểm tự nhiên của tỉnh Tây Ninh

Địa lý

Vị trí: Tỉnh Tây Ninh nằm về phía Bắc Nam phần Việt Nam, cách Sài Gòn 99 cây số ngàn. Biên giới dài độ 214 km.

Bắc giáp Kômpong Cham (Cam-bốt).

Nam giáp tỉnh Hậu Nghĩa.

Đông giáp tỉnh Bình Dương và Bình Long.

Tây và Tây Bắc giáp với 2 tỉnh Prey-Veng và Sway Riêng (Campuchia).

Diện tích: Diện tích tỉnh Tây Ninh ước chừng 3851 cây số vuông. Nhờ vị trí nằm giữa Sài Gòn và Nam Vang, Tây Ninh là đường giao thông cần thiết nối Campuchia với miền Đông Nam phần Việt Nam.

Tỉnh Tây Ninh nằm trên vùng đất khá cao, chỗ cao nhất cách mặt biển 15 thước.

Phía Bắc có nhiều rừng rậm, phía Nam thì đồng ruộng.

Châu Thành Tây Ninh đặt tại xã Thái Hiệp Thạch, quận Phu Khương.

Địa chất

Đất Tây Ninh kém màu mỡ hơn các tỉnh miền Tây Nam Việt. Một phần lớn là đất phù sa cũ, trừ những vùng có cây rậm, lớp đất mun trên mặt bị mưa cuốn trôi đi để lộ ra đất cát xám. Lòng đất thường là đất phèn. Mật dưới lại thường có sạn sỏi và đá đỏ. Diện tích đá đỏ lộ thiên nầy có lẽ chiếm 10% diện tích tỉnh: cs 13 chân núi heo.

Ngay so với miền Đông Nam phần là nơi cằn cỗi, thì đất Tây Ninh cũng vẫn còn thuộc loại đất xấu, tương tự với Bình Dương, Biên Hòa. Tuy nhiên đất xám ở nhiều nơi đã đem lại những kết quả khá tôt cho việc trồng cao su.

Núi đồi

Trong tỉnh có 3 trái núi, cao nhất là núi Bà Đen độ 884 thước. Kế đến là núi Heo và núi Phụng nằm về phía Tây và phía Nam núi Bà Đen, cao từ 400 đến 600 thước. Ngoài ra không còn núi đồi nào khác đáng kể.

Sông ngòi

Tây Ninh có hai con sông lớn: sông Sài Gòn và sông Vàm cỏ Đông.

Sông Sài Gòn chảy dọc theo ranh giới Tây Ninh và tỉnh Bình Dương, nằm trên khoảnh đất xã Bến Củi, dài tới 6 cây số ngàn. Có một nhánh lớn uốn khúc trong địa phận Tây Ninh là “Rạch Sanh Đôi”, lưu thông được trên một quãng ngắn.

Sông Vàm cỏ Đông chảy ngang qua tỉnh có một thuỷ lượng quan trọng hơn sông Sài Gòn và lưu thông được suốt năm cho tất cả thuyền bè. Vì vậy sông này giữ vai tuồng cần yếu cho nền kinh tế của tỉnh. Thuỷ nguồn chánh là “Rạch Cái Bác” cũng lưu thông được.


Các chi nhánh bên tả ngạn rạch Sóc Om, rạch Tây Ninh, rạch Trảng Bàng, đều có thể lưu thông được.

Khí hậu – thảo mộc – cầm thú

Khí hậu Tây Ninh nóng và ẩm ướt. Nhiệt độ buổi sáng 27, buổi trưa 32, buổi chiều 30. Trên núi nhiệt độ nhẹ hơn từ 4 đến 6.

Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11 dl.

Gió mùa thổi từ Tây Bắc sang Đông Nam. Không có bão tố.

-Tỉnh Tây Ninh có các loại thảo mộc đáng kể: Sao, Huỷnh, Chò, Dầu, Vên Vên, Sến, Gõ Mật, Tràm, Công, Săng, Lành, Ngạch Cài, Chiêu Liêu.

-Tại các khu rừng thuộc tỉnh Tây Ninh trước kia thường có: Nai, Mển, Chồn, Cheo, Thỏ, Heo rừng, Gấu, Cọp.

-Nơi săn bắn được là nơi Trại Bí, Lò Gò, Bàu Cỏ, Ka-tum, Bổ túc, Lộc Ninh và Trại Dầu.

Giao thông thuỷ bộ

Sự lưu thông bằng đường thuỷ từ Tây Ninh đến các tỉnh khác được thuận tiện, nên ghe thuyền thường tải hàng đến bán tại các bến Phú Đức, Hiếu Thiện, Bến Kéo và đôi khi cũng đến tận Bến sỏi (quận lỵ Phước Ninh).

Trên các sông rạch trong tỉnh, sự lưu thông với các vùng xa xôi phía hữu ngạn sông Vàm cỏ Đông được dễ dàng là có nhiều ghe thuyền và dò máy thường tới lui.

Ngoài ra, các công trình thuỷ nông, từ năm 1958, trong tỉnh đã hoàn thành việc đào 3 con kinh thoát thuỷ tại xã An Thạnh và Lợi Thuận thuộc quận Hiếu Thiện (Gò Dầu Hạ).

Kinh số 1 dài 1.300 thước, rộng 2 thước, sâu 0,90 thước thông với rạch Gò Xoài và sông Vàm cỏ Đông chạy đến ranh ấp Voi thuộc xã An Thạnh.

Kinh số 2 dài 4.700 thước, sâu 1,40 thước đến 1,80 thước, đáy rộng 1,40 thước, mặt 4,20 thước.

Kinh số 3 dài 2.600 thước, sâu 1,30 thước, mặt 4,20 thước, đáy rộng 1,30 thước.

Lại còn một con kinh đào đáng kể nhất trong tỉnh là con kinh đào Seville. Kinh này hoàn thành vào năm 1902, do sáng kiến của tỉnh trưởng Pháp thời bấy giờ tên Seville.

Kinh dài 4 cây số rưỡi, nối liền tỉnh lỵ Tây Ninh với sông Vàm Cỏ Đông, lưu thông được cho ghe thuyền trung bình.

Về đường bộ có những con đường tân tạo:


Đường Tây Ninh – Katum, bắt từ Kédol (xã Tân Hưng) dến Bo Túc (xã Tân Long) dài 36.000km cán đá suốt chiều dài.

Đường Bổ Túc đi Bình Phú (tỉnh Bình Long ) dài 27.580km, cán đá đỏ một khoảng khá dài.

Đường Tà Đưng – Võ Tùng dài 20km.

Một con đường đưa từ Tây Nnih về Sài Gòn, và tỉnh lộ số 12 được tiếp xúc nối bởi quốc lộ số 1 đưa về Trảng Bàng và Gò Dầu Hạ. Tây Ninh cách Sài Gòn 99km; Trảng Bàng cách Sài Gòn 49km và Gò Dầu Hạ cách 60 km.

Hai con đường đưa lên Nam Vang, một là quốc lộ chạy ngang Gò Dầu Hạ, một là tỉnh lộ 13 khởi từ Tây Ninh đến Soài Riêng nối với quốc lộ 1 chạy lên Nam Vang.

Một con đường khác nữa đưa từ Tây Ninh đến Kédol (Tân Hưng) làng ở chân núi Bà Đen cách tỉnh lỵ 15km. Con đường này có hai chi nhánh:

– Một con đường dài 8,7 km đưa đến chân núi, nơi đây có đường mòn đưa vào đến tận chùa Bà Đen.

-Một con đường có ngả rẽ đưa lên tận trên núi.

Tỉnh lộ 13 đưa từ Tây Ninh đến sông Sài Gòn, nơi đây có hai ngả rẽ, một về Bình Dương, một đi Soài Riêng.

Một con đường dài 15km đưa từ Trảng Bàng đến bùng binh, nơi đây có một nhánh chạy theo sông Sài Gòn.

Một con đường cách Trảng Bàng 1km, đến nối với quốc lộ 1 đưa về các con đường tỉnh Chợ Lớn.

Ngoài những con đường chánh kể trên, Tây Ninh còn có:

-Con đường xóm Vinh đưa đến tháp Chot-Mat, ngôi tháp chôn các vị tù trưởng người Chàm từng ở Tây Ninh.

-Đường Thanh Điền đưa đến một ngôi chùa có nhiều tượng cổ.

Theo Tây Ninh Xưa – Huỳnh Minh

Nhà xuất bản Thanh niên



BÀI VIẾT LIÊN QUAN