Câu chuyện buôn ngựa và thuật bắt ngựa trên đất Miên

Một câu chuyện buôn ngựa lậu xảy ra dưới thời Pháp thuộc trên trục giao thông này đã thành một giai thoại cho đồng bào biên giới và Việt kiều nhắc nhở trong lúc tửu hậu trà dư.

Nguyên hai ông giáo Việt kiều xin từ chức về quê ở Trảng Bàng và Gò Dầu Hạ xoay nghề thương mãi. Hai ông hùn vốn, đến tỉnh Prey-veng mua ngựa đem về bán cho giới mã xa. Dạo ấy, 1943, chánh phủ bảo hộ cấm “xuất cảng” thú vật ra ngoại quốc, nên hai ông phải dắt món hàng len lỏi trong rừng vượt tuyến! Tổng số ngựa là 5 con, trong ấy có một con ngựa đua què chân. Hai ông giáo thuê một người Miên biết đường đi tắt về Gò Dầu Hạ. Đoàn người xuất hành từ chập tối, len lỏi trong rừng, trên đồng ruộng xa quận, xã để tránh nhà chức trách. Ông giáo Trảng Bàng mặc quần áo kaki vàng, giả làm quan nhà binh, ông giáo Gò Dầu Hạ giả làm thầy thông ngôn mặc quần áo ngắn, đội nón rộng vành. Khi gặp một ít người Miên, thầy thông ngôn đứng nghiêm chào ông quan, nói tiếng Pháp lăng nhăng cho ra vẻ người của nhà nước đi công tác. Ông giáo ở Gò Dầu Hạ ốm nhỏ người thấy thấy con ngựa đua lưng mập tròn thì xí phần trước, nhất định giành cưỡi cho khoẻ chân vì phải đi suốt đêm. Ông giáo ở Trảng Bàng mập lùn không muốn hành hạ con vật, nhường cho bạn, ông đi bộ với người hướng đạo vừa trò chuyện cho vui chân.

Ông giáo ở Gò Dầu Hạ không ngờ con ngựa đua là ngựa đực bị kiềm chế hàng năm để chạy đua, nay thấy bốn con ngựa đồng hành toàn là nái xề thì mừng húm, vội cất hai chân trước chồm tới chụp đại, định giở trò ái tình. Báo hại anh chàng kỵ mã lần đầu tiên đang ngồi vênh váo trên lưng ngựa trần trụi không yên cương, bị hất văng xuống đất suýt què. Ấy thế mà ông giáo nhà ta vẫn không ngán, cương quyết leo lên ngồi kẹp chân vào hông ngựa thật chặt. Vài phút sau, con ngựa quá khao khát lại dựng đứng thân hình lên chụp đại con ngựa cái, tung ông ta rơi xuống nằm lăn. Tấn tuồng tái diễn lần thứ tư, ông giáo chịu đầu hàng. Ông vừa đi vừa cằn nhằn trách ông giáo Trảng Bàng:

-Mầy hại tao mà! Mầy biết con ngựa đực mà không nói để tao té cho mày cười chơi!

Hừng sáng, hai ông tới chợ quận Kompong Châk, cột ngựa dưới bụi tre ngoài xa, hai ông cùng người dẫn đường vào quán ăn hủ tiếu. Chưa hết tô thứ nhì, hai ông gặp một công chức Việt kiều lớn tuổi và ba người lính Miên mang súng cẩn thận vào ngồi một bàn trong góc quán, Ông này là bậc đàn anh của hai ông giáo buôn ngựa lậu, bước vào nói rằng:

-Ông Sứ được tin ở Prey-Veng cho biết có người mua ngựa dắt về Gò Dầu Hạ. Tao thấy tụi bây ăn mặc như vầy thì biết là chánh và tòng phạm rồi. Vậy chớ ngựa ở đâu?

Hai ông giáo không thể chối cãi phải cười ruồi khai thật.

Ông ấy nói:

-Ăn rồi thì dắt đi mau đi, tao về sẽ trình là không gặp cho xong. Bộ hết nghề làm ăn rồi phải không?


Chuyến ấy chót lọt, hai ông chia lời rồi giải nghệ luôn, ông ở Trảng Bàng không muốn bị lôi thôi mang tiếng, còn ông ở Gò Dầu Hạ thì hết ham cưỡi ngựa cái như người chết được sống lại.

Có người ở xã Phước Tân nghĩ ra phương pháp “tậu” ngựa Cao Miên một cách thần tình hơn. Đương sự không cần vượt biên giới, không tốn công thức suốt đêm lặn lội trong rừng, không tốn một xu mà “câu” được mỗi lần 4,5 con ngựa mập mạnh, thế mới tài. Hôm nào trổ nghề đương sự đứng bên đất nhà nhìn sang lãnh thổ bạn vào giờ ngựa ra đồng ăn cỏ, hễ thấy vài con nhởn nhơ, trững giỡn thì vào xóm dắt một nàng ngựa cái ú tròn, thân hình hấp dẫn thả cho vượt biên. Tại mõm ngựa, đương sự cột sợi dây nilon thật dài, hàng bốn, năm trăm thước và nắm chật một đầu, ngồi núp dưới gốc cây.

Nàng ngựa thong thả sang nước láng giềng, đi lần đến đám đồng loại. Bên kia, mấy “chàng” ngựa đực thấy người đẹp lập tức đổ xô vào, miệng hí vang vang, hai chân trước cất bổng lên cao định giỏ trò xin xỏ ái tình.

Ông chủ ngựa nhà ta chỉ chờ phút ấy, phăng lần sợi dây về. Ngựa cái theo lệnh, thủng thẳng trở lại đất cũ, đám ngựa đực mê mồi lẻo đẽo theo sau đến khi xâm phạm biên cương hồi nào không hay!

Mấy ông chủ ngựa Cao Miên ngó thấy ngựa mình bị bắt trước mắt mình mà không làm gì được, vì dạo ấy tình hình ngoại giao giữa hai nước đang căng thẳng, không bên nào dám qua đất bên nào nếu không có đủ giấy tờ. Các ông đầu cáo với tỉnh trưởng tỉnh Svay Riêng, ông tỉnh tư giấy qua tỉnh Tây Ninh kiện. Tỉnh trưởng Tây Ninh xét xử. Nhận thấy bị cáo không xâm phạm lãnh thổ bạn, không lùa súc vật tại chuồng người khác thì không thể buộc vào tội trộm nên xử hòa. Người Miên chịu mất ngựa.

Tác giả: Huỳnh Minh

Nhà xuất bản Thanh Niên

 



BÀI VIẾT LIÊN QUAN